Cukrzyca ciążowa, tak samo, jak cukrzyca typu 1 oraz 2, jest rodzajem zaburzenia gospodarki węglowodanowej i objawia się podwyższonym poziomem glukozy we krwi. Dlaczego zostało to nazwane cukrzyca ciążową? Kiedy u kobiety w ciąży zostanie zdiagnozowana cukrzyca, ale nie chorowały przed zajściem w ciąże. Zazwyczaj u kobiet w ciąży diagnoza choroby następuje między 24 a 28 tygodniem ciąży, w tym okresie kobiety powinny wykonywać doustny test obciążenia glukozą. U niektórych kobiet potrzebne jest leczenie insuliną, ale jest to nie wielki odsetek. U większości kobiet wystarczy modyfikacja diety i aktywności fizycznej.

               Jakie objawy występują przy cukrzycy ciążowej? Tu pojawia się problem, ponieważ cukrzyca ciążowa nie wyróżnia się specyficznymi objawami. Symptomy nakładają się z dolegliwościami charakterystycznymi dla okresu ciąży. Praktyczne każda ciężarna częściej musi bywać w toalecie, czuje przemęczenie, pojawiają się napady głodu oraz znaczące pragnienie połączone z suchością w ustach. Wszystkie te symptomy są czymś co w okresie ciąży występuje, ale mogą też być to objawy cukrzycy, dlatego tak istotnie jest wykonywanie badań w trakcie ciąży

               Jakie są przyczyny rozwoju cukrzycy ciążowej? W okresie ciąży występują spore wahania hormonalne. Podnosi się poziom wydzielania estrogenu, progesteronu, prolaktyny oraz laktogenu łożyskowego. Hormony te są niezbędne do prawidłowego rozwoju płodu, ale mają również działanie antagonistyczne dla insuliny. Podwyższone stężenie może w dużej mierze upośledzić działanie insuliny oraz obniżać wrażliwość komórkową na nią. Na poziomy hormonów znaczącego wpływu nie mamy, ale są pewne czynniki, które mogą wpływać na wystąpienie cukrzycy ciążowej. Do takich czynników zaliczamy:

  • Nadciśnienie tętniczne
  • Wiek. Po 35 roku życia, wystąpienie cukrzycy ciążowej jest większe
  • Osoby z nadwagą lub otyłością również są bardziej narażone na wystąpnienie cukrzycy ciążowej
  • U kobiet, które urodziły dziecko o masie powyżej 4 kg
  • Kobiety , które chorowały już na cukrzycę ciążową
  • Chorują na zespół policystycznych jajników
  • Są genetycznie obciążone ryzykiem wystąpienie cukrzycy

 


Tablea przedstawiająca kryteria rozpoznania cukrzy ciążowej na podstawie wyników OGTT 75 g wg IADPSD 2010 I WHO 2013:

Czas wykonania oznaczeń                    Stężenie glukozy w mg/dl                    Stężenie glukozy w mmol/l

Na czczo                                                   92-125                                                     5,1-6,9       

60 min                                                      ≥180                                                         ≥10,0    

120 min                                                    153-199                                                   8,5-11,0  

 

Wartości przedstawione w tabieli świadczą o cukrzycy ciążowej i na tej podstawie możemy ją zdiagnozować.

 


 

               Jak powinna wyglądać dieta kiedy zostanie rozpoznana cukrzyca ciążowa? Oczywiście kobieta z rozpoznaną cukrzycą ciążową nie powinna chodzić głodna, ale nie oznacza to, że powinna jeść wszystko na co przyjdzie ochota. Może to skutkować nadmiernym przyrostem masy ciała, dla przypomnienia, u kobiety w ciąży optymalny przyrost wagi wacha się miedzy 10, a 14 kg.

               Wracając do naszego pytania. Jak powinna wyglądać dieta w cukrzycy ciążowej? Ilość kalorii powinna zostać ustalona przez dietetyka lub diabetologa i powinna wynosić miedzy 1500-2400 kcal.

  • Węglowodany ustawiane są  na poziomie 40-50% dziennego zapotrzebowania.
  • Białko stanowi 20% dziennego zapotrzebowania (1,3g/kg masy ciała).
  • Tłuszcze natomiast stanowią 20-30 % dzienego zapotrzebowania.

W ciągu dnia powinno pojawić się od 6 do nawet 8 posiłków, 3 posiłki główne pozostałe to przekąski. Dzięki takiemu rozkładowi w łatwy sposób można utrzymać w normie glikemię. Posiłki spożywamy co 2-3 godziny. Z diety muszą zostać wyeliminowane węglowodany proste: cukier, słodycze, przetwory owocowe, dżemy i miód. Bardzo istotne jest wykonywanie badania ciał ketonowych w moczu przy pomocy pasków testowych, pojawienie się ich oznacza, że organizm jest w stanie głodu i jest to niebezpieczny stan dla matki, jak i dla dziecka. Najlepszym rozwiązaniem tego jest włączenie dodatkowej kolacji.

 

Przykładowy jadłospis – 1900 kcal

Śniadanie: Kanapki z serem, sałata i wędlina, orzechy włoskie

Składniki:

  • Chleb żytni razowy  3 kromiki (90 g)
  • Serek śmietankowy niskotłuszczowy  6 łyżeczek (60 g)
  • Szynka z indyka  3 plastry (30 g)
  • Salata 2 liście (10 g)
  • Orzechy włoskie 3 sztuki (12 g)

II śniadanie: Jogurt z lnem, wiórkami kokosowym, gorzką czekoladą i malinami

Składniki:

  • Czekolada gorzka  1 kostka (5 g)
  • Jogurt naturalny  1 kubek (150 g)
  • Maliny świeże/mrożone  1 garść (70 g)
  • Płatki owsiane  2 łyżki (20 g)
  • Siemie lniane  2 łyżeczi (10 g)
  • Wiórki kokosowe  1 łyżeczka (3 g)

Przekąska: Orzechy laskowe, jabłko

Składniki:

  • Jabłko  1 średnia sztuka (200 g)
  • Orzechy laskowe  1 łyżka (15 g)

Obiad: Ryż z indykiem, papryką i marchewką

Składniki:

  • Ryż basmati -  pół woreczka (50 g)
  • Filet z indyka  1 porcja (150 g)
  • Oliwa z oliwek  1 łyżka (10 g)
  • Papryka żółta  pół średniej sztuki (100 g)
  • Marchew  2 sztuki (100 g)

Podwieczorek: Caprese z mozzarelli i pomidorów z bazylią

Składniki:

  • Ser meozzarella półtusty  pół sztuki (60 g)
  • Pomidor  1 duża sztuka (200 g)
  • Bazylia świeża  5 liści (15 g)
  • Oliwa z oliwek  1 łyzka (10 g)

Klacja: Kanapki z jakiem, rzodkiewką i kiełkami

Składniki:

  • Chleb żytni razowy  2 kromki (60 g)
  • Jajko  2 sztuki (100 g )
  • Kiełki  1 łyżka (10 g)
  • Rzodkiewka  2 sztuki (30 g)

Przekąska przed snem: Kanapki z hummusem, pomidorem i kiełkami

Składniki:

  • Chleb żytni razowy  1 kromka (30 g)
  • Hummus  2 łyżeczki (30 g)
  • Kiełki  1 łyżeczka (10 g)
  • Pomidor  2 plastry (40 g)

 

               Podsumowując, cukrzyca ciążowa jest czymś stosunkowo częstym, ale nie należy jej lekceważyć. Nie leczona może zaszkodzić mamie, jak i dziecku dlatego tak istotne jest regularne wykonywanie badań w czasie ciąży. Jeżeli cukrzyca ciążowa została stwierdzona, to niezbędna jest konsultacja u specjalisty, który dokładnie przygotuje i rozpisze plan żywieniowy, aby jak najlepiej wesprzeć organizm w leczeniu cukrzycy.